Pogodynka

Powódź tysiąclecia

W lipcu 1997 roku południowa i zachodnia Polska, a także Czechy, Łużyce, część Słowacji i Austrii, zostały zalane falą powodziową. Jak do tego doszło? Zaczęło się od obfitych opadów, które trwały siedem dni i spowodowały wystąpienie Odry z jej koryta i zalewanie kolejnych obszarów. W Polsce jako pierwsze pod wodą znalazły się Głuchołazy, a po nich kolejne miejscowości od Chałupek po Racibórz. Opady kilkukrotnie przekraczały miesięczne sumy i niestety nie ustawały. W ciągu kolejnych dni woda przykryła Opole, Wrocław, Rybnik, Głogów i mniejsze miejscowości. Ostatecznie powódź trwała do 28 lipca. Dlaczego właśnie ta powódź zapisała się w pamięci ludzi jako powódź tysiąclecia? Fala powodziowa w dorzeczu górnej Odry osiągnęła najwyższe zanotowane do tej pory stany wód (2-3 m). Woda zebrała żniwo w postaci 56 śmiertelnych ofiar i pozbawiła dachu nad głową około siedmiu tysięcy ludzi. Ponad 2 % kraju zostało zniszczone: drogi, mosty, tory kolejowe, mieszkania i ziemia. Straty oszacowano na około 12 mld złotych.

Wydaje się być niewiarygodnym, że zwykłe opady deszczu przyniosły ze sobą tyle cierpienia i zniszczenia. Niestety, kiedy dopływ wody z przekracza możliwości przepustowe koryta rzeki lub jeśli dolina rzeczna jest zwężona, co utrudnia odpływ wody, może dojść do okresowych podstopień lub do powodzi. W przypadku powodzi tysiąclecia zadziałały oba  te czynniki – deszcze spowodowały intensywne napełnianie koryta rzeki przy utrudnionym odpływie wody. Zawiodły również zabezpieczenia w postaci wałów powodziowych. Nie byliśmy przygotowani na takie okoliczności, ponieważ była to pierwsza tak poważna sytuacja od czasów powodzi z 1903 roku, kiedy to zatopiona została ponad połowa Wrocławia. Tragiczne wydarzenia sprawiły, że zaczęto znacznie poważniej traktować kwestię bezpieczeństwa i infrastruktury przeciwpowodziowej. Powstał program długofalowy, który określił przedsięwzięcia mające na celu podniesienie skuteczności istniejących zabezpieczeń i powstanie nowych rozwiązań. Program zakładał odbudowanie powstałych na skutek powodzi szkód, modernizację sieci pomiarów opadów, a także wdrożenie systemu monitoringu opierającego się na radarach meteorologicznych. Wszystko to miało pomóc zapobiegać takim klęskom w przyszłości lub przynajmniej minimalizować ich skutki.  Takie jest stanowisko Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. A co powinien zrobić zwykły szary człowiek w obliczu zagrożenia? Istnieją określone zasady postępowania, które, choć wyglądają niepozornie, mogą uratować nam życie podczas klęski i stanu zagrożenia. Przede wszystkim należy słuchać komunikatów w lokalnym radiu lub telewizji. Zazwyczaj możemy usłyszeć tam opis aktualnej sytuacji oraz wskazówki, jak powinniśmy się zachowywać, co robić, a czego nie. Poza tym zbierzmy najważniejsze dokumenty, takie jak: metryka, akt własności czy polisy ubezpieczeniowe i zabezpieczmy je przed zniszczeniem. Jeśli ktoś z naszej rodziny przyjmuje jakieś leki, warto zapisać na kartce tę informację wraz z nazwiskiem pacjenta i lekarza prowadzącego. Trzeba również ubrać się ciepło oraz wyposażyć w koc lub śpiwór, latarkę i nieprzemakalną kurtkę. I najważniejsze: żywność i pitna woda. Ważne, aby nasze zapasy nie psuły się zbyt szybko, a woda była przechowywana w szczelnych pojemnikach.

Zarówno przed, jak i po powodzi tysiąclecia,  Polskę nękały większe i mniejsze podtopienia. Jednak w 2010 roku rzeki znów wystąpiły ze swoich koryt zalewając dachy w województwach: małopolskim, śląskim, podkarpackim i świętokrzyskim. Ponad 30 tysięcy osób było ewakuowanych, ale wiele rodzin nie chciało opuścić swoich domów licząc, że uda im się uratować dobytek. Do wielu miejsc nie docierała pomoc, a nieprzerwanie padające deszcze nie polepszały sytuacji. Powódź ta jest porównywana do powodzi tysiąclecia i przez wielu uznana za groźniejszą i bardziej niszczycielską od swojej poprzedniczki.  Niestety mimo programu ułożonego po 1997 roku, infrastruktura przeciwpowodziowa znowu zawiodła.

Aktualności